Column · Harderwijk, energie & vertrouwen
Harderwijk wil van het gas af — maar het stopcontact zegt nee
Harderwijk bruist van ambitie. We willen van het aardgas af, van de auto af, van de stikstof af, en liefst ook van het wantrouwen af. Alleen één ding lukt nog niet: van het volle elektriciteitsnet af. Het is alsof we een marathon willen rennen, maar vergeten zijn dat onze veters nog aan elkaar vastzitten.
De toekomst ruikt naar stopcontact
Wethouder Martijn Pijnenburg zegt het hoopvol: “Bewoners krijgen de ruimte om zelf het voortouw te nemen.” Dat klinkt prachtig. Alleen, die ruimte… die zit vol. Niet met mensen, maar met stroom.
Het elektriciteitsnet in Harderwijk is net zo verzadigd als de rest van Nederland — propvol, overbelast en met wachtrijen waar Schiphol jaloers op zou zijn. We willen massaal warmtepompen, zonnepanelen en elektrische auto’s, terwijl de wijkcentrale inmiddels draait op espresso’s en goede moed.
We willen allemaal van het gas af, maar hebben ondertussen amper genoeg stroom om de waterkoker aan te zetten. De warmtepomp wil aanslaan, maar de wasmachine zegt: “Niet tegelijk, alsjeblieft.”
Van het gas af — maar niet van het geduld
Natuurlijk: “de energierekening moet omlaag.” Een nobel streven, al lijkt het voorlopig meer op een energierébus. Er komen subsidies, leningen, steunpakketten en een gemeentelijk warmtebedrijf met één tarief voor iedereen.
Kranenburg: tussen idealisme en improvisatie
Dan Kranenburg — de wijk die autovrij moet worden, niet omdat we dat zo graag willen, maar omdat we anders helemaal niets mogen bouwen. 500 woningen? Graag. Maar alleen als niemand een auto bezit. Geen heilig groen ideaal — gewoon stikstofgymnastiek met een vleugje fantasie.
De ironie? Aan de overkant van de A28 rijdt Defensie vrolijk met legertrucks door hetzelfde Natura 2000-gebied waardoor Harderwijk geen woonwijk mag bouwen. De boswachter tuft rond in een 4x4-diesel, terwijl wij een elektrische deelauto reserveren via een app die vastloopt door — juist — stroomtekort. Van tank naar deelfiets: Harderwijk in één symbool gevangen.
Draagvlak met 1–0 achter
En dan is er nog De Sypel. Besluitvorming die sommige inwoners nog altijd doet steigeren. Participatie lijkt soms op een toneelstuk: de inspraakavond begint precies nadat het doek al is gevallen. De gemeente zegt: “We luisteren.” De bewoner zegt: “Ja, maar jullie hebben al oordopjes in.”
Eerlijk is eerlijk: als de overheid straks letterlijk de macht krijgt om jouw wijk van het gas te halen, dan helpt het niet als het vertrouwen al op halve kracht draait. Vertrouwen komt te voet en gaat met de e-bike — mits er nog netcapaciteit is, natuurlijk.
Burgemeester Jeroen Joon over vertrouwen
“Ik vertrouw u niet” — in zijn column pleit burgemeester Jeroen Joon terecht voor geloof in onze democratie. We kiezen vrij, we discussiëren vrij, en ja, dat is iets om te koesteren.
Maar vertrouwen is net als stroom: je merkt pas dat het er niet is als het licht uitgaat. We kunnen niet van burgers verwachten dat ze blind blijven geloven in beleid dat niet werkt, net zoals we niet van een stopcontact kunnen verwachten dat het levert zonder aansluiting. Vertrouwen, net als energie, moet ergens vandaan komen.
De Harderwijkse paradox
We willen verduurzamen, bouwen, participeren én parkeren. Warm wonen, maar zonder gas. Elektrisch rijden, maar zonder netcapaciteit. Vertrouwen opbouwen, maar krijgen protocollen. Het voelt als een duurzaam potje Twister: één hand op de klimaatdoelen, één voet op de stikstofwet, één arm op draagvlak — en de rest bungelt boven een stopcontact.
Tijd voor een reality check (met een glimlach)
Misschien moeten we de energietransitie eerst even ontdooien met gezond verstand. We hoeven niet van alles tegelijk af — laten we beginnen met het wantrouwen. Als dat lukt, volgt de rest vanzelf. Want eerlijk is eerlijk: een plan zonder stroom én zonder vertrouwen… daar warmt niemand van op.
Tot slot. Harderwijk is een prachtige stad vol goede bedoelingen, creatieve plannen en sterke bestuurders. Maar soms willen we zó graag vooruit dat we vergeten of de kabels het nog aankunnen. Dus ja — laten we van het gas af, bouwen zonder auto’s, en verduurzamen met lef. Maar misschien, heel misschien, eerst even checken of het licht nog aan is.
Deze column is geschreven met een knipoog en een flinke dosis relativering. De inhoud is niet bedoeld om te kwetsen of te polariseren, maar om te prikkelen, te laten glimlachen en aan het denken te zetten.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten