maandag 1 december 2025

Harderwijk, waar de haven schittert en de tarieven schitterender stijgen.

De boten in Harderwijk liggen er doorgaans ontspannen bij.
Een licht briesje, een zacht klotsend geluid, een beetje zon op de steigers…
Het water is kalm.
De boten zijn kalm.
De eigenaren waren kalm.

Tot de nieuwe liggelden bekend werden.

Want opeens ging het tarief niet gewoon omhoog, maar maakte het een sprong waar zelfs het Dolfinarium even stil van werd.
Van 347 naar 523 euro,
van 520 naar 785 euro —
dat zijn bedragen die je normaal alleen ziet als je een jacuzzi op je achterdek laat installeren.

Wilco Mazier, de wethouder die dit dossier onder zijn vleugels heeft, legde keurig uit dat het komt door een foutje in de berekeningen van vorig jaar.
Een vriendelijk foutje, zo verzekerde hij — want het gaf iedereen “vorig jaar mazzel”.
En dat is waar: het klonk oprecht goedbedoeld.
Maar de portemonnee van menig booteigenaar vroeg zich toch af waarom mazzel altijd zo’n kort houdbaarheidsdatum heeft.

De nieuwe systematiek: vaste meters, vaste plekken… en flexibele wenkbrauwen

Iedere ligplaats is nu officieel zes of negen meter lang.
Een nette, overzichtelijke, administratieve stap.
Maar het is wel bijzonder dat de ligplekken stabieler lijken dan de tarieven zelf.

Maar goed: kosten dekken, bruggen onderhouden, voorzieningen moderniseren — allemaal logisch.
Alleen voelt het soms alsof de tarieven meer onderhoud vragen dan de haven.

En dan is daar nog de oude vloot — de parels van Harderwijk

Tegelijkertijd hang de toekomst van de historische schepen nog even in de lucht.
Daar wordt nog over gesproken.
En dat is maar goed ook: die schepen horen bij Harderwijk zoals de Vischmarkt bij de binnenstad hoort.
Ze zijn drijvende monumenten, verhalen op hout, erfgoed op water.

Maar zelfs voor hen hangt er een verhoging in de lucht — al wordt die vooralsnog vooruitgeschoven.
Gelukkig maar.
Stel je voor dat de Botterstichting straks hun botter met QR-code en betaallink moet presenteren.

Het laat wel zien: álles hangt samen.
De haven is geen rij plekken met boten.
Het is een geschiedenisboek, een ansichtkaart, een levende sabbelaar van bezoekers.

De haven is een visitekaartje — sterker nog: hij hééft net een metamorfose ondergaan

En dan komen we bij de clou:
De haven van Harderwijk is de afgelopen jaren volledig getransformeerd.
De boulevard, de steigers, de waterlijn, de horeca eromheen — alles is aangepakt, vernieuwd, verfraaid.

Het is het mooiste visitekaartje dat de stad heeft.
Een binnenkomst die je bijna dwingt om even stil te staan.
Letterlijk en figuurlijk.
Je voelt de nieuwe energie, de moderne uitstraling, de levendigheid die overal vanaf spat.

Maar wat is een prachtig opgeknapt visitekaartje waard…
als de plekken waar je dat visitekaartje presenteert leeg dreigen te raken?

Een haven zonder boten is als een boulevard zonder mensen:
fraai, maar zielloos.

Misschien moeten de liggelden daarom juist niet omhoog, maar een beetje omlaag

Een wilde gedachte?
Misschien.
Maar wel eentje die werkt.

Want wat gebeurt er als de tarieven vriendelijker worden?

  • De haven blijft gevuld.
  • De oude vloot blijft zichtbaar en levend.
  • De nieuwe boten blijven komen.

De eigenaren houden geld over —
niet voor een extra fender, maar voor een terrasbezoek.
Of twee.
Of drie.

En al dat geld… vloeit door naar de binnenstad.
Harderwijk is tenslotte een stad waar mensen niet alleen komen om te liggen met hun boot, maar om te eten, te borrelen, te wandelen, te winkelen en te genieten.

De horeca floreert.
De winkels draaien beter.
De binnenstad bruist vanzelf.

En dan maakt het ondernemers echt niet meer uit dat de reclamebelasting nét een fractie omhoog of omlaag gaat.
Sterker nog: die ging dit jaar omlaag — en daar stond Wilco Mazier trots naast, terecht.
Een daling is óók beleid.
En soms het beste beleid.

Tussen water en rails staat één man: Wilco Mazier

Wilco Mazier heeft de zeldzame kwaliteit om met hetzelfde enthousiasme zowel over havengelden als over spoorprojecten te praten.
Of het nu gaat om ligplaatsen, bruggen, begrotingen of de Veluwelijn — hij is er.
Met dezelfde energie, dezelfde glimlach en dezelfde overtuiging dat het goed komt.

Dat verdient een knipoog, geen kritiek.
Want je moet het maar durven: twee dossiers met zo veel stroming en dynamiek tegelijk dragen.

Maar misschien, heel misschien, is dit het moment om op één punt een kleine koerswijziging in te zetten:
Niet méér vragen van de boten,
maar méér halen uit wat die boten de stad opleveren.

Beweging hoeft niet altijd omhoog te zijn.
Soms werkt omlaag óók.

Laat de haven leven — dan leeft de stad

Harderwijk heeft alles in huis:
een getransformeerde boulevard,
een schitterende haven,
een oude vloot die geschiedenis vertelt,
horeca die uitnodigt,
en inwoners die van hun stad houden.

Het enige wat die haven nodig heeft om te blijven schitteren?
Boten.
Veel boten.
Blije boten.
Terugkerende boten.

En daarvoor hoeft er helemaal niet nóg een systeemlaag of berekening bij.

Alleen een klein beetje... inzicht.
Misschien zelfs een vleugje lef.
En een havenvisie die zegt:

“Een volle haven is meer waard dan een volle kas — want een volle haven vult uiteindelijk ook de kas.”

dinsdag 11 november 2025

Groen licht voor de Veluwelijn – rood sein voor gezond verstand

Groen licht voor de Veluwelijn – rood sein voor gezond verstand

Er waait een jubelwind door Harderwijk. De wethouder straalt, de provincies Gelderland en Utrecht glimmen van trots, en in Den Haag wordt een champagneglas geheven: de keervoorziening is goedgekeurd! €98,7 miljoen voor de toekomst — of in elk geval voor méér spoor. “De onmisbare groene knop,” noemt wethouder Wilco Mazier het. En eerlijk is eerlijk: het klinkt hoopvol. Alleen jammer dat, zodra iemand die knop indrukt, heel Ermelo en Putten op rood springen.

Want de trein komt eraan. En daarna... niemand meer.


Kedeng Kedeng – de soundtrack van de stilstand

Het plan is even eenvoudig als ambitieus: meer treinen, meer bereikbaarheid, meer toekomst. In de spits gaan we van 2 naar 4 sprinters per uur, plus nieuwe Intercity’s die in Harderwijk mogen keren. Een logistiek hoogstandje dat in de vergaderzaal klinkt als vooruitgang, maar op straat vooral als “toet-toet, bellen dicht, slagboom omlaag”.

De overwegen in Ermelo, Putten en Harderwijk zijn nu al 20 minuten per uur dicht. Voeg daar al dat extra treinverkeer aan toe, en we naderen met gemak de 30 minuten stilstaan per uur. Dat is geen verkeer meer, dat is tijdreizen in wachtritme. Je kunt rustig een thermoskan vullen, een podcast luisteren én je verzekering verlengen voor de slagboom weer opengaat. Misschien kan ProRail bij elke overweg wel zitbanken plaatsen, met een bordje “Duurzaam wachten – powered by de Veluwelijn”.

Voor de sfeer mag Guus Meeuwis elk kwartier even langskomen met zijn klassieker “Kedeng Kedeng”. De perfecte soundtrack voor een regio die beweegt door stil te staan.


De forensfile van de toekomst

Meer treinen betekent ook meer reizigers. En meer reizigers betekent — jawel — meer auto’s naar het station. Daarom kondigde de gemeente trots aan dat er wordt gekeken naar de uitbreiding van de parkeerplaats aan het Westeinde. Er liggen schetsen voor zo’n 300 extra plekken. Een feest voor iedereen die duurzaam wil reizen — mits hij eerst twintig minuten in de file heeft gestaan om die parkeerplaats te bereiken.

Het is bijna poëzie: we investeren honderd miljoen om mensen de trein in te krijgen, en miljoenen meer om ruimte te maken voor hun auto’s. De toekomst van de mobiliteit lijkt helder: de trein rijdt voller, de parkeerplaats ook, en de lucht? Die vult zich met optimisme en diesel.

Men noemt het “verbeterde bereikbaarheid”. Maar voor de zekerheid zou de gemeente ook kunnen overwegen om een tweede verdieping op de parkeerplaats te bouwen — of gewoon een wachtruimte met koffie, wifi en uitzicht op de slagboom. Dan is de cirkel helemaal rond: de forens van de toekomst reist van file naar file, met overstap bij het parkeervak.


Ondergronds naar de hemel

In de officiële plannen staat het nog niet, maar in Nederland weten we hoe dit gaat: als het boven de grond vastloopt, komt er altijd iemand met het toverwoord ondertunneling. Het lost alles op — behalve het probleem zelf.

Een tunnel is natuurlijk prachtig op papier. Tot iemand de calculator pakt: één tunnel kost al snel tientallen miljoenen. Daarbovenop komen de bijwerkingen: een paar jaar bouwputten, trillingen, stof, fietsers die ineens omrijden via Apeldoorn, en bewoners die dagelijks “tijdelijke afsluitingen” in de brievenbus krijgen. Het zou bijna hilarisch zijn, als het niet waar werd.

En tegen de tijd dat de tunnel klaar is, moet hij waarschijnlijk alweer gerenoveerd worden vanwege “nieuwe inzichten”, “stikstofcompensatie”, of een plots plan voor een vierde spoor — want twee sporen en een keerspoor zijn natuurlijk zó 2025. Misschien kan Lelystad Airport dan nog helpen: die heeft al jaren een startbaan waar nog niemand overheen rijdt. Een prima plek om al dat extra treinverkeer te parkeren tot er weer geld is voor onderhoud.

Misschien is het slimmer om de plannen zelf even onder de grond te parkeren. Dan kunnen ze daar rustig rijpen, zonder dat iemand er last van heeft. Dat is pas duurzame besluitvorming: geen herrie, geen stof, geen boze bewoners — alleen stilte en begrotingsrust.


De A28 – van Wezep tot Amersfoort: file als beleid

Gedeputeerde Klaas Ruitenberg noemde het “een investering die de A28 ontlast.” Een mooie gedachte, maar wie ooit over het stuk van Wezep tot Amersfoort heeft gereden, weet dat daar geen sprake is van ontlasting, maar van een chronische verstopping. Twee rijstroken, miljoenen voertuigen, en meer stress per meter asfalt dan in een gemiddelde NS-planning. Bij Wezep proppen we de A50 en A28 samen, en richting Hoevelaken smelt elke hoop op doorstroming langzaam weg in de uitlaatgassen.

Voor de vorm zou men natuurlijk ook een extra spitsstrook kunnen overwegen, maar dat eindigt waarschijnlijk als een “innovatieve pilot” met tijdelijke borden, drie maanden onderhoud, en een permanent evaluatierapport. Nederland 2040: het land van proefprojecten met wachtrijen, waar zelfs de files in de file staan. Misschien moet er gewoon een rotonde worden gelegd op de snelweg, dan is tenminste iedereen even blij bezig met stilstaan.


21.000 woningen – en geen uitweg

Er worden 21.000 nieuwe woningen gepland in de regio. Prachtig nieuws, vooral als je van gezelligheid houdt. Alleen jammer dat niemand zich lijkt af te vragen hoe al die nieuwe bewoners straks hun wijk uitkomen. Overweg dicht? Geen probleem — even wachten. Tunnel dicht? Dan via de omleiding. Of gewoon thuisblijven, want thuiswerken is tenslotte ook duurzaam.

Misschien is dit de echte innovatie van de Veluwe: de eerste regio waar mensen niet meer verhuizen voor rust of natuur, maar voor het privilege om elke ochtend met uitzicht op de slagboom hun koffie te drinken. Rust verzekerd, beweging uitgesloten.


De keervoorziening van de logica

En zo bouwen we gestaag door: meer spoor, meer verkeer, meer plannen, meer papier. Alles in naam van de vooruitgang. De keervoorziening moet treinen sneller laten keren — een schitterende metafoor voor het beleid zelf. Misschien moeten we dat idee breder trekken: een keerlus voor het gezonde verstand. Even terug naar de realiteit, even nadenken, even wachten tot de slagboom écht open is.

Want misschien is de toekomst van de bereikbaarheid niet méér beton of rails, maar gewoon een goed gesprek bij het Westeinde, met koffie en een plattegrond vol dromen. En als het echt tegenzit, dan kan Lelystad Airport misschien nog dienstdoen als overloop-parkeerplaats. Daar is toch nog plek zat.


Tot die tijd: zet de thermoskan klaar, zet Guus op repeat, en geniet van het uitzicht op de slagbomen van de vooruitgang. Want in Harderwijk is de toekomst begonnen — ze staat alleen even stil.


Deze column is geschreven met een knipoog en een flinke dosis relativering. De inhoud is niet bedoeld om te kwetsen of te polariseren, maar om te prikkelen, te laten glimlachen en aan het denken te zetten.

donderdag 16 oktober 2025

BOA’s doen hun werk — laten we ze niet afserveren met een binnenstad-boete

BOA’s doen hun werk — laten we ze niet afserveren met een binnenstad-boete

Een Harderwijkse knipoog met een serieuze ondertoon

Er gaat wat rond in Harderwijk. Niet een loslopende hond of een verdwaalde vuilniszak (al die ook), maar een discussie over onze BOA’s. Volgens de fractie van Harderwijk Anders zouden de handhavers vooral zichtbaar zijn in de binnenstad — en zouden de andere wijken daardoor een beetje aan hun lot worden overgelaten.

Een begrijpelijke zorg, zeker. Maar laten we het even eerlijk bekijken — niet vanuit de raadsbank, maar gewoon vanaf straatniveau.


🧢 De BOA is geen binnenstadmasker

De suggestie dat onze BOA’s alleen in het centrum patrouilleren, is een beetje als zeggen dat de brandweer alleen uitrukt bij villa’s. Het klinkt spannend, maar klopt niet helemaal.

Onze BOA’s doen veel meer dan je ziet. Ze werken in ploegendienst, houden toezicht bij evenementen, scholen, parkeerterreinen, sportvelden en — jawel — in de buitenwijken. Alleen zijn ze daar minder opvallend. Want als je geen boete krijgt of een waarschuwing hoort, merk je hun aanwezigheid vaak niet.

Dat is een goed teken: het betekent dat ze handhaven met verstand, niet met zichtbaarheidsplicht.

🎯 Harderwijk Anders bedoelt het goed — maar vergeet het veld

De vragen van Harderwijk Anders aan het college klinken betrokken: “Hoeveel BOA’s hebben we? Waar lopen ze? Wat zijn de prioriteiten?” Dat zijn terechte vragen — maar soms lijkt het alsof de fractie vooral statistieken zoekt, terwijl de echte verhalen zich buiten de cijfers afspelen.

Want hoe meet je een BOA die een ruzie voorkomt met een praatje? Of die een jongere aanspreekt vóórdat er schade ontstaat? Dat soort werk verdwijnt uit spreadsheets, maar maakt wel het verschil in de wijk.

De BOA is geen bonnenmachine. Het is iemand met mensenkennis, humor, en vaak een beter geheugen dan Google Maps.

👮‍♀️ Meer dan bonnen: de menselijke kant van handhaving

Wie denkt dat BOA’s hun werk doen vanuit een stoel in het stadhuis, mag eens meelopen. Ze krijgen te maken met agressie, onbegrip, regenbuien, hondenpoep, en een eindeloze reeks “ik stond maar vijf minuutjes”-verhalen.

En toch blijven ze rustig. Ze luisteren, overleggen, bemiddelen, en ja — af en toe schrijven ze een boete. Niet omdat ze dat leuk vinden, maar omdat regels pas iets betekenen als ze worden nageleefd.

Ze zijn er bij evenementen als de Aaltjesdagen en de Smaakmarkt, houden toezicht bij het Waterfront, en letten erop dat onze historische binnenstad niet verandert in een racebaan voor scooters. Tegelijk zijn ze aanwezig in wijken waar bewoners misschien niet direct zien dat ze er zijn — maar waar ze wel zorgen dat overlast niet escaleert.

Kortom: ze zijn er. Alleen niet altijd met zwaailichten.

🤔 Politiek theater of praktische zorg?

Begrijp me goed: het is prima dat Harderwijk Anders vragen stelt. Controle is goed. Democratie werkt alleen als de raad kritisch is.

Maar soms voelt het een beetje als toneel op het verkeerde podium. We roepen iets over “te weinig zichtbaarheid”, terwijl de BOA’s zelf midden op straat staan, letterlijk zichtbaar — vaak op momenten dat wij binnen zitten.

Misschien is het tijd dat we als politiek iets meer meelopen in plaats van meeschreeuwen. Want je leert meer in één middag met een BOA in Zeebuurt dan in drie vergaderingen over “beleidsmatige inzetstructuren”.

🏙️ Een stad met karakter verdient vertrouwen

Harderwijk is een bijzondere stad. We hebben het historische hart met zijn terrassen, toeristen en steegjes — maar ook moderne woonwijken, bedrijventerreinen en groene randen. De uitdagingen verschillen per buurt, maar één ding blijft gelijk: veiligheid begint met vertrouwen.

En dat vertrouwen geldt beide kanten op. De BOA moet kunnen rekenen op steun van de politiek en de inwoners. En de inwoner moet weten: er is iemand die oplet, die aanspreekbaar is, en die niet alleen optreedt, maar ook uitlegt.

Dat is precies wat veel BOA’s in Harderwijk al doen.

🧭 Misschien moeten wij veranderen, niet zij

Dus ja, Harderwijk Anders heeft een punt: transparantie is belangrijk. Maar laten we ook eerlijk zijn: niet elke oplossing ligt in meer controle of nieuwe rapportages. Soms ligt ze in meer waardering.

Misschien moeten we als gemeente niet méér cijfers publiceren, maar meer verhalen delen. Over hoe de BOA in gesprek ging met jongeren bij het skatepark. Of hoe hij een bewoner hielp die niet wist waar hij afval moest melden. Of hoe ze bij evenementen de rust bewaarden toen anderen spanning voelden.

Dat is de handhaving die Harderwijk écht sterker maakt.

☕ Tot slot

Misschien moeten we minder tellen waar de BOA’s zijn, en vaker zeggen: fijn dat ze er wáren — want dán wordt Harderwijk pas echt anders.

Deze column is geschreven met een knipoog en een flinke dosis relativering. De inhoud is niet bedoeld om te kwetsen of te polariseren, maar om te prikkelen, te laten glimlachen en aan het denken te zetten.

maandag 13 oktober 2025

Harderwijk wil van het gas af — maar het stopcontact zegt nee

Harderwijk wil van het gas af — maar het stopcontact zegt nee

Column · Harderwijk, energie & vertrouwen

Harderwijk wil van het gas af — maar het stopcontact zegt nee

Een prikkelende knipoog naar beleid, draagvlak en een net dat net zo verzadigd is als de rest van Nederland.

Harderwijk bruist van ambitie. We willen van het aardgas af, van de auto af, van de stikstof af, en liefst ook van het wantrouwen af. Alleen één ding lukt nog niet: van het volle elektriciteitsnet af. Het is alsof we een marathon willen rennen, maar vergeten zijn dat onze veters nog aan elkaar vastzitten.

De toekomst ruikt naar stopcontact

Wethouder Martijn Pijnenburg zegt het hoopvol: “Bewoners krijgen de ruimte om zelf het voortouw te nemen.” Dat klinkt prachtig. Alleen, die ruimte… die zit vol. Niet met mensen, maar met stroom.

Het elektriciteitsnet in Harderwijk is net zo verzadigd als de rest van Nederland — propvol, overbelast en met wachtrijen waar Schiphol jaloers op zou zijn. We willen massaal warmtepompen, zonnepanelen en elektrische auto’s, terwijl de wijkcentrale inmiddels draait op espresso’s en goede moed.

We willen allemaal van het gas af, maar hebben ondertussen amper genoeg stroom om de waterkoker aan te zetten. De warmtepomp wil aanslaan, maar de wasmachine zegt: “Niet tegelijk, alsjeblieft.”

Van het gas af — maar niet van het geduld

Natuurlijk: “de energierekening moet omlaag.” Een nobel streven, al lijkt het voorlopig meer op een energierébus. Er komen subsidies, leningen, steunpakketten en een gemeentelijk warmtebedrijf met één tarief voor iedereen.

Klinkt solidair, maar voelt soms als: “we doen samen iets duur, dan is het eerlijk verdeeld.” Of, zoals de buurman zegt: is dit nou verduurzamen, of een escape room met zonnepanelen?

Kranenburg: tussen idealisme en improvisatie

Dan Kranenburg — de wijk die autovrij moet worden, niet omdat we dat zo graag willen, maar omdat we anders helemaal niets mogen bouwen. 500 woningen? Graag. Maar alleen als niemand een auto bezit. Geen heilig groen ideaal — gewoon stikstofgymnastiek met een vleugje fantasie.

De ironie? Aan de overkant van de A28 rijdt Defensie vrolijk met legertrucks door hetzelfde Natura 2000-gebied waardoor Harderwijk geen woonwijk mag bouwen. De boswachter tuft rond in een 4x4-diesel, terwijl wij een elektrische deelauto reserveren via een app die vastloopt door — juist — stroomtekort. Van tank naar deelfiets: Harderwijk in één symbool gevangen.

Draagvlak met 1–0 achter

En dan is er nog De Sypel. Besluitvorming die sommige inwoners nog altijd doet steigeren. Participatie lijkt soms op een toneelstuk: de inspraakavond begint precies nadat het doek al is gevallen. De gemeente zegt: “We luisteren.” De bewoner zegt: “Ja, maar jullie hebben al oordopjes in.”

Eerlijk is eerlijk: als de overheid straks letterlijk de macht krijgt om jouw wijk van het gas te halen, dan helpt het niet als het vertrouwen al op halve kracht draait. Vertrouwen komt te voet en gaat met de e-bike — mits er nog netcapaciteit is, natuurlijk.

Burgemeester Jeroen Joon over vertrouwen

“Ik vertrouw u niet” — in zijn column pleit burgemeester Jeroen Joon terecht voor geloof in onze democratie. We kiezen vrij, we discussiëren vrij, en ja, dat is iets om te koesteren.

Maar vertrouwen is net als stroom: je merkt pas dat het er niet is als het licht uitgaat. We kunnen niet van burgers verwachten dat ze blind blijven geloven in beleid dat niet werkt, net zoals we niet van een stopcontact kunnen verwachten dat het levert zonder aansluiting. Vertrouwen, net als energie, moet ergens vandaan komen.

De Harderwijkse paradox

We willen verduurzamen, bouwen, participeren én parkeren. Warm wonen, maar zonder gas. Elektrisch rijden, maar zonder netcapaciteit. Vertrouwen opbouwen, maar krijgen protocollen. Het voelt als een duurzaam potje Twister: één hand op de klimaatdoelen, één voet op de stikstofwet, één arm op draagvlak — en de rest bungelt boven een stopcontact.

Tijd voor een reality check (met een glimlach)

Misschien moeten we de energietransitie eerst even ontdooien met gezond verstand. We hoeven niet van alles tegelijk af — laten we beginnen met het wantrouwen. Als dat lukt, volgt de rest vanzelf. Want eerlijk is eerlijk: een plan zonder stroom én zonder vertrouwen… daar warmt niemand van op.


Tot slot. Harderwijk is een prachtige stad vol goede bedoelingen, creatieve plannen en sterke bestuurders. Maar soms willen we zó graag vooruit dat we vergeten of de kabels het nog aankunnen. Dus ja — laten we van het gas af, bouwen zonder auto’s, en verduurzamen met lef. Maar misschien, heel misschien, eerst even checken of het licht nog aan is.

💬 Harderwijk anno 2025: we hebben geen energiecrisis, we hebben een realiteitscrisis met zonnepanelen erop.
#Harderwijk #Energietransitie #Netcongestie #Draagvlak #Kranenburg #Democratie

Deze column is geschreven met een knipoog en een flinke dosis relativering. De inhoud is niet bedoeld om te kwetsen of te polariseren, maar om te prikkelen, te laten glimlachen en aan het denken te zetten.

zondag 12 oktober 2025

Harderwijk in spagaat: autoloze wijk of helemaal niks bouwen

Harderwijk in spagaat: autoloze wijk of helemaal niks bouwen

Column · Harderwijk, bouwen & stikstof

Harderwijk in spagaat: autoloze wijk of helemaal niks bouwen

Kranenburg tussen idealisme en overlevingsdrang — met knipoog en serieuze ondertoon.

Kranenburg moet de nieuwe woonwijk van Harderwijk worden, maar stikstof legt alles plat. De gemeente grijpt naar een noodgreep: een autovrije wijk. Niet uit idealisme, maar pure overlevingsdrang. En dat levert een tragikomisch dilemma op: willen we huizen zonder auto’s, of helemaal geen huizen?

Er zijn van die keuzes waar niemand echt blij van wordt. Een dagje IKEA op zaterdag, of een familiediner met verplichte spelletjes bijvoorbeeld. Harderwijk staat nu voor zo’n soort dilemma: een autovrije wijk bouwen, of helemaal niets bouwen.

Kranenburg, een plan voor 500 woningen, zit muurvast in het stikstofmoeras. En dus komt wethouder Edwin Enklaar met een plan dat klinkt als toekomstmuziek — maar in werkelijkheid gewoon noodgedwongen playback is.

Geen heilig groen ideaal

Wie denkt dat Harderwijk ineens klimaatverlicht is geraakt, heeft het mis. Dit plan komt niet voort uit een duurzaamheidsdroom, maar uit stikstofpaniek. De stad grenst aan de Veluwe/Natura 2000, en dat betekent: extra strenge regels.

Een koe die niest in Ermelo kan al een bouwplan in Harderwijk blokkeren.

Maar hier komt het wrange: aan de oostkant van de A28, letterlijk de andere kant van de scheidslijn die Harderwijk van de rest van de Veluwe scheidt, ligt vrolijk een militaire schietbaan inclusief oefenterrein. Daar rijdt Defensie met zware voertuigen, wordt geoefend met manschappen, los geflodderd met munitie, en worden na afloop de restanten keurig… achtergelaten in de natuur.

En dat allemaal in datzelfde Natura 2000-gebied waar een kind nog het bos uit werd gestuurd omdat het een schep bij zich had. Want ja, in Natura 2000 mag je de grond niet aanroeren. Tenzij je een vrachtwagen bent.

Ironie met legergroene accenten

Het is bijna komisch. In datzelfde Natura 2000-gebied waardoor Harderwijk geen wijk mag bouwen, rijdt de boswachter in een grote 4x4-diesel rustig zijn ronde — terwijl een legertruck even verderop door hetzelfde zand ploegt. Twee voertuigen, twee motoren, en nul stikstofproblemen — althans, niet volgens het boekje.

En als je daar een wandeling maakt, moet je opletten dat je niet in een schuttersputje kukelt, gegraven door dezelfde militairen die – begrijpelijk – gewoon moeten oefenen.

Prima, natuurlijk. In deze tijd snapt iedereen dat Defensie moet trainen. Maar dat mag dus wél, midden in datzelfde kwetsbare natuurgebied — terwijl een woonwijk met elektrische deelauto’s alleen mag bestaan omdat de benzineauto verboden wordt en als we voorkomen dat Natura 2000 nog meer stikstof te verwerken krijgt.

Het mooiste detail?

Kranenburg-Noord, het gebied waar de nieuwe wijk moet komen, is een voormalig kazerneterrein. Van leger naar leefwijk – als dat geen symboliek is, weet ik het ook niet meer. Misschien moeten we het gewoon omdraaien.

Laat Defensie lekker terugkeren naar Kranenburg — ze kennen het terrein tenslotte beter dan wie dan ook — en bouw die emissie loze woningen dan maar ín Natura 2000. Met groene stroom, deelfietsen en zonne-auto’s passen de bewoners daar prima tussen de hei en de dennen en het zand. Ze stoten tenslotte minder uit dan de boswachter en de legertrucks bij elkaar.

En hé — dan komt de oplossing vanzelf dichter bij de bron: minder stikstof in Natura 2000, gewoon door er mensen te laten wonen.

Deelauto’s en dromen

Op papier klinkt het best charmant: een wijk waar je een elektrische auto en of fiets deelt met de buren. In de praktijk klinkt het meer als een sitcom: drie gezinnen, één accu, en iemand die het laadpasje kwijt is.

De wethouder weet het zelf ook: niemand kan garanderen dat het werkt. Maar ja, Nederland zou Nederland niet zijn als we niet eerst een proef zouden doen om daarna te concluderen dat het “complexer bleek dan gedacht”.

De escape route: Den Haag

Het mooiste detail: als het Rijk het stikstofprobleem snel oplost, draait Harderwijk de boel gewoon weer terug. Dan mogen de auto’s met verbrandingsmotor alsnog komen.

Een tijdelijke groene wijk dus — duurzaamheid met een proefperiode.

De moraal

Kranenburg is meer dan een bouwplan. Het is een spiegel voor Nederland anno 2025:

  • we willen bouwen, maar mogen niet;
  • we willen schoner, maar weten niet hoe.

En ondertussen dendert oostelijk van de A28, in datzelfde Natura 2000-gebied, een legertruck door het zand, met even verderop de boswachter in zijn grote 4x4-diesel. Harderwijk zoekt een uitweg — tussen idealisme en regelgeving, tussen elektrisch en elastisch.

En wie weet: misschien wordt Kranenburg ooit de eerste wijk waar de toekomst echt begint. Of de plek waar we leerden dat deelauto’s en fietsen prima werken.

En dan, tot slot...

Onze burgemeester Jeroen Joon schreef onlangs in zijn column nog over voorbereid zijn op rampen. Over noodvoorraden, batterijen, gasflessen en – niet onbelangrijk – genoeg wc-papier voor drie weken crisis.

En eerlijk is eerlijk: hij heeft gelijk. Want als we in Harderwijk straks zó lang moeten wachten tot de stikstofproblemen zijn opgelost, dan kunnen we dat lijstje van denkvooruit.nl maar beter paraat hebben.

Wie weet komt die noodvoorraad nog van pas — als de elektrische deelauto’s het begeven, de bouw stilligt, en we alleen nog kunnen hopen dat er in Kranenburg tenminste één rol wc-papier per huishouden beschikbaar blijft!

Misschien moet Harderwijk niet eerst stikstofvrij worden, maar rampklaar.

#Harderwijk #Kranenburg #Stikstof #Natura2000 #Deelauto #Bouwen

Deze tekst is geschreven met een knipoog en een flinke dosis relativering. De inhoud is niet bedoeld om te kwetsen, te polariseren of te discrimineren, maar om te prikkelen, te laten glimlachen of aan het denken te zetten. Iedereen mag er zijn eigen interpretatie aan geven.

Harderwijk, waar de haven schittert en de tarieven schitterender stijgen.

De boten in Harderwijk liggen er doorgaans ontspannen bij. Een licht briesje, een zacht klotsend geluid, een beetje zon op de steig...