Groen licht voor de Veluwelijn – rood sein voor gezond verstand
Er waait een jubelwind door Harderwijk. De wethouder straalt, de provincies Gelderland en Utrecht glimmen van trots, en in Den Haag wordt een champagneglas geheven: de keervoorziening is goedgekeurd! €98,7 miljoen voor de toekomst — of in elk geval voor méér spoor. “De onmisbare groene knop,” noemt wethouder Wilco Mazier het. En eerlijk is eerlijk: het klinkt hoopvol. Alleen jammer dat, zodra iemand die knop indrukt, heel Ermelo en Putten op rood springen.
Want de trein komt eraan. En daarna... niemand meer.
Kedeng Kedeng – de soundtrack van de stilstand
Het plan is even eenvoudig als ambitieus: meer treinen, meer bereikbaarheid, meer toekomst. In de spits gaan we van 2 naar 4 sprinters per uur, plus nieuwe Intercity’s die in Harderwijk mogen keren. Een logistiek hoogstandje dat in de vergaderzaal klinkt als vooruitgang, maar op straat vooral als “toet-toet, bellen dicht, slagboom omlaag”.
De overwegen in Ermelo, Putten en Harderwijk zijn nu al 20 minuten per uur dicht. Voeg daar al dat extra treinverkeer aan toe, en we naderen met gemak de 30 minuten stilstaan per uur. Dat is geen verkeer meer, dat is tijdreizen in wachtritme. Je kunt rustig een thermoskan vullen, een podcast luisteren én je verzekering verlengen voor de slagboom weer opengaat. Misschien kan ProRail bij elke overweg wel zitbanken plaatsen, met een bordje “Duurzaam wachten – powered by de Veluwelijn”.
Voor de sfeer mag Guus Meeuwis elk kwartier even langskomen met zijn klassieker “Kedeng Kedeng”. De perfecte soundtrack voor een regio die beweegt door stil te staan.
De forensfile van de toekomst
Meer treinen betekent ook meer reizigers. En meer reizigers betekent — jawel — meer auto’s naar het station. Daarom kondigde de gemeente trots aan dat er wordt gekeken naar de uitbreiding van de parkeerplaats aan het Westeinde. Er liggen schetsen voor zo’n 300 extra plekken. Een feest voor iedereen die duurzaam wil reizen — mits hij eerst twintig minuten in de file heeft gestaan om die parkeerplaats te bereiken.
Het is bijna poëzie: we investeren honderd miljoen om mensen de trein in te krijgen, en miljoenen meer om ruimte te maken voor hun auto’s. De toekomst van de mobiliteit lijkt helder: de trein rijdt voller, de parkeerplaats ook, en de lucht? Die vult zich met optimisme en diesel.
Men noemt het “verbeterde bereikbaarheid”. Maar voor de zekerheid zou de gemeente ook kunnen overwegen om een tweede verdieping op de parkeerplaats te bouwen — of gewoon een wachtruimte met koffie, wifi en uitzicht op de slagboom. Dan is de cirkel helemaal rond: de forens van de toekomst reist van file naar file, met overstap bij het parkeervak.
Ondergronds naar de hemel
In de officiële plannen staat het nog niet, maar in Nederland weten we hoe dit gaat: als het boven de grond vastloopt, komt er altijd iemand met het toverwoord ondertunneling. Het lost alles op — behalve het probleem zelf.
Een tunnel is natuurlijk prachtig op papier. Tot iemand de calculator pakt: één tunnel kost al snel tientallen miljoenen. Daarbovenop komen de bijwerkingen: een paar jaar bouwputten, trillingen, stof, fietsers die ineens omrijden via Apeldoorn, en bewoners die dagelijks “tijdelijke afsluitingen” in de brievenbus krijgen. Het zou bijna hilarisch zijn, als het niet waar werd.
En tegen de tijd dat de tunnel klaar is, moet hij waarschijnlijk alweer gerenoveerd worden vanwege “nieuwe inzichten”, “stikstofcompensatie”, of een plots plan voor een vierde spoor — want twee sporen en een keerspoor zijn natuurlijk zó 2025. Misschien kan Lelystad Airport dan nog helpen: die heeft al jaren een startbaan waar nog niemand overheen rijdt. Een prima plek om al dat extra treinverkeer te parkeren tot er weer geld is voor onderhoud.
Misschien is het slimmer om de plannen zelf even onder de grond te parkeren. Dan kunnen ze daar rustig rijpen, zonder dat iemand er last van heeft. Dat is pas duurzame besluitvorming: geen herrie, geen stof, geen boze bewoners — alleen stilte en begrotingsrust.
De A28 – van Wezep tot Amersfoort: file als beleid
Gedeputeerde Klaas Ruitenberg noemde het “een investering die de A28 ontlast.” Een mooie gedachte, maar wie ooit over het stuk van Wezep tot Amersfoort heeft gereden, weet dat daar geen sprake is van ontlasting, maar van een chronische verstopping. Twee rijstroken, miljoenen voertuigen, en meer stress per meter asfalt dan in een gemiddelde NS-planning. Bij Wezep proppen we de A50 en A28 samen, en richting Hoevelaken smelt elke hoop op doorstroming langzaam weg in de uitlaatgassen.
Voor de vorm zou men natuurlijk ook een extra spitsstrook kunnen overwegen, maar dat eindigt waarschijnlijk als een “innovatieve pilot” met tijdelijke borden, drie maanden onderhoud, en een permanent evaluatierapport. Nederland 2040: het land van proefprojecten met wachtrijen, waar zelfs de files in de file staan. Misschien moet er gewoon een rotonde worden gelegd op de snelweg, dan is tenminste iedereen even blij bezig met stilstaan.
21.000 woningen – en geen uitweg
Er worden 21.000 nieuwe woningen gepland in de regio. Prachtig nieuws, vooral als je van gezelligheid houdt. Alleen jammer dat niemand zich lijkt af te vragen hoe al die nieuwe bewoners straks hun wijk uitkomen. Overweg dicht? Geen probleem — even wachten. Tunnel dicht? Dan via de omleiding. Of gewoon thuisblijven, want thuiswerken is tenslotte ook duurzaam.
Misschien is dit de echte innovatie van de Veluwe: de eerste regio waar mensen niet meer verhuizen voor rust of natuur, maar voor het privilege om elke ochtend met uitzicht op de slagboom hun koffie te drinken. Rust verzekerd, beweging uitgesloten.
De keervoorziening van de logica
En zo bouwen we gestaag door: meer spoor, meer verkeer, meer plannen, meer papier. Alles in naam van de vooruitgang. De keervoorziening moet treinen sneller laten keren — een schitterende metafoor voor het beleid zelf. Misschien moeten we dat idee breder trekken: een keerlus voor het gezonde verstand. Even terug naar de realiteit, even nadenken, even wachten tot de slagboom écht open is.
Want misschien is de toekomst van de bereikbaarheid niet méér beton of rails, maar gewoon een goed gesprek bij het Westeinde, met koffie en een plattegrond vol dromen. En als het echt tegenzit, dan kan Lelystad Airport misschien nog dienstdoen als overloop-parkeerplaats. Daar is toch nog plek zat.
Tot die tijd: zet de thermoskan klaar, zet Guus op repeat, en geniet van het uitzicht op de slagbomen van de vooruitgang. Want in Harderwijk is de toekomst begonnen — ze staat alleen even stil.
